Conocophilips VS Estado TL; “Governu Tenke Trata Ho Kolketivu”

.

Jornal Nacional Diario - Kinta-feira, 11 Outubru 2012 

Governu ne’ebe lidera husi Promeiru Ministru (PM) Xanana Gusmao, tenke trata ho kolektivu ba problema entre estado Timor Leste ho kompania esplorasaun mina Timor Conocophilips husi Amerika. 

Director Judisial System Monitoring Program (JSMP) Luis Oliveira Sampaio husu ba Governu atu trata kazu ne’e ho kolektivu, iha kordenasaun entre Governu, Prokuradoria Geral da Republika (PGR) no mos Presidenti da Republika. 

JSMP konsidera kazu ho Conocophilips ne’e boot tebes, ne’e duni Ministeriu Publiku (MP) maka hamrik reprejenta estado nian naran hodi defende interese estado hodi hasoru kompania ka individu ruma ne’ebe maka kondena estado Timor Leste.

 “Kazu ne’e liga ho interese estado nian no estado mak tenke responde, ne’e duni mak hau dehan tenki trata ho kolektivu atu labele failha iha dalan klaran,” esplika Luis Sampaio ba JNDiario iha nia knar fatin, Colmera, Dili, Kuarta (10/10). 

Nia dehan, Estadu TL tenki iha desizaun hamutuk ho ida de’it, tanba kazu ne’e Estado tenki defende soberania nasaun nian. Rajaun Conocophilips dada estado ba tribunal, tanba Estado Timor Leste la selu 50% ba kofre Estado tuir akordu ne’ebe mak estado Timor Leste ho kompania halo, maibe tuir Luis Samapaio, lolos ne’e kompania internasional labele dada problema ne’e to’o Tribunal, tanba iha kualker akordu hotu-hotu iha kauza ida ikus ne’e rezolusaun konflitu. 

Iha ne’eba defini, kuandu iha parte rua ne’e mosu desputa ka konflitu sira iha dalan atu halo negosiasaun ka tentative rekonsiliasaun. Hatan kona ba pozisaun governu nian atu selu advogado husi Amerika hodi defende interese estadu Timor Leste nian iha Tribunal, Director JSMP Luis Oliveira Sampaio dehan, advogado rai liur sira seidauk kumpriende lei iha nasaun Timor no seidauk hatene sistema justisa iha Timor. 

Ne’e duni se advogado rai liur atu mai kaer kazu iha Timor ne’e presiza tempu atu estuda, tanba ne’e estado Timor Leste tenki kontratu mos ho advogado Timor oan hodi nune’e advogado internacional no nacional ne’e bele serviso hamutuk.

 “Advogado rai liur mesmu nia professional ona iha nia nasaun, maibe nia seidauk kumpriende ita nia lei iha Timor, ne’e duni bainhira sira mai atu kaer kazu ne’e sira mos presiza tempu atu estuda fali ita nia lei ne’e no ita nia sistema justisa,” esplika Luis Sampaio. 

.